Rondetafelsessie Brede Bouwcoalitie|Experimenten werpen vruchten af

Rondetafelsessie Brede Bouwcoalitie|Experimenten werpen vruchten af

Rondetafelsessie Brede Bouwcoalitie|Experimenten werpen vruchten af

Op 15 februari 2024 hield, voorafgaand aan de Woonkeuken, de Brede Bouwcoalitie een rondetafelsessie in Goor. Dit Overijsselse gezelschap van publieke-en private partijen in de woningsector hield er een rondetafelsessie. Daarbij werd gesproken over de voortgang van de Overijsselse woningbouwopgave. En hoe ziet de toekomst van de Brede Bouwcoalitie zelf er eigenlijk uit?

Door Michiel G.J. Smit

De sessie in Goor was de eerste die werd bijgewoond door de nieuwe gedeputeerde Liesbeth Grijsen. Het is dan extra interessant om te vernemen hoe zij de toestand rond bouwen en wonen in Overijssel taxeert, en welke rol de Brede Bouwcoalitie daarin heeft te spelen. ‘Er zit veel dynamiek in de Overijsselse woningbouwsector, zeker in vergelijking met andere provincies’, zegt Liesbeth. ‘Er loopt van alles, ik ben echt in een gespreid bedje terecht te komen. Maar dat wil niet zeggen dat er geen lastige dossiers zijn, die het uiterste zullen vragen van ons doorzettingsvermogen en onze creativiteit.’

Liesbeth Grijsen: extra aandacht voor seniorenhuisvesting

Waar doelt de gedeputeerde op? ’Ik denk met name aan het demografische feit dat er veel senioren bij zullen komen in deze provincie. Mensen met specifieke woonwensen, vaak in combinatie met een zorgvraag. We kunnen dit met de huidige woon-zorgsystemen niet goed aan. De oplossing ligt in het langer zelfstandig laten wonen van senioren – extramuralisering met een deftig woord – in een omgeving die uitnodigt tot ontmoeting en beweging. En een omgeving waar goed en efficiënt kan worden ingespeeld op hun zorgvraag, met inzet van informele netwerken.’

Hier zit een duidelijke link met het vlottrekken van de woningmarkt, ziet Grijsen. ‘Met extramuralisering komt de woningmarkt meer in beweging en komen er woningen vrij voor andere huishoudens. Maar dat zijn geen dingen die vanzelf gaan. Vandaar dat we ook hier speciale aandacht aan besteden in ons beleid. Zo gaan we volgende maand een regionale woonzorgvisie met partners in West-Overijssel ondertekenen. En ook de Bouwbrigade, zoals we die hebben opgenomen in het provinciale coalitieakkoord, kan een rol spelen bij het meer in beweging krijgen van de woningmarkt.’

Van 7 jaar naar 7 maanden in Deventer

Er worden enkele experimenten nader besproken. Zo licht Katja Severin (Getting to WE) toe wat er in het Deventer experiment Van 7 jaar naar 7 maanden gebeurt. ‘We maken gebruik van zogeheten generative design. Met inzet van geavanceerde technieken zoals AI en 3D-visualisaties leggen we drie ontwikkelscenario’s voor aan de betrokkenen. Zo krijgen we scherper in beeld wat de gewenste ontwikkelingsrichting is en welke volgende stappen daarbij horen. Daarnaast is het een voordeel dat alle partijen met open vizier en een constructieve houding aan tafel zitten.’

Baukultur in Hart van Zuid, Hengelo

Sanne Elferdink (gemeente Hengelo) vertelt over de ervaringen met de dialoogmethode Baukultur, die is toegepast op het ontwikkelgebied Hart van Zuid in Hengelo. ‘Het is een grote locatie met al een lange looptijd’, vertelt Sanne. ‘Gaandeweg kregen we het gevoel dat de manier van samenwerken en de sfeer in de groep ervoor zorgden dat kansen op synergie en goed op elkaar afgestemde acties in het gebied werden gemist. En er werden langere tijd geen nieuwe projecten opgeleverd.’ Met de inzet van de dialoogmethode van Baukultur lijkt dit inmiddels doorbroken te zijn. Voor het eerst in jaren is er onlangs weer een bouwproject opgeleverd. Sanne: ‘Aan zogenaamde markttafels zoeken we samen naar synergie en andere zaken die het eigen ontwikkelgebied overstijgen, in een open, eerlijke sfeer. Maar we zijn er nog niet, zo’n proces op cultuurniveau is echt een kwestie van lange adem.’

Inspirerende NOVEX-projecten

Behalve uit de Overijsselse experimenten komt er ook inspiratie uit projecten elders in het land. Zo laat Eric Martens (ministerie BZK) zien hoe publiek-private samenwerking tot versnelling kan leiden, mits goed ingekleed. Hij laat bij grootschalige zogeheten NOVEX-projecten (woningbouwprojecten voortvloeiend uit de Nationale Omgevingsvisie) zien hoe dat kan werken. Met name een project in Hoofddorp toont hoe krachtige samenwerking eruit ziet: bereidheid van alle partijen om water bij de wijn te doen en daardoor besluitvaardigheid.

Woonfonds een flinke stap verder

Ook het Woonfonds, zoals vorig jaar gelanceerd door Arno Kattenpoel Oude Herink (Nijhuis Bouw), is zonder meer inspirerend te noemen, want het gaat rechtstreeks in op het nemen van hobbels op de woningmarkt. Het Woonfonds zoals Arno voorstelt, kan ter overbrugging worden ingezet bij woningbouwprojecten waar nog niet genoeg woningen zijn verkocht om definitief door te gaan – 70 procent is vaak de norm – maar die wel kansrijk en (vanuit maatschappelijk perspectief) gewenst zijn.

Dat is inmiddels een flinke stap verder gekomen: er ligt vanuit het ministerie van BZK al een uitgewerkt plan klaar om het toe te passen. In de tussentijd blijft het belangrijk om scherp te definiëren welke projecten voor dit fonds in aanmerking komen (provinciale sleutelprojecten, maar wie weet nog meer?) en een goed monitoringssysteem te ontwikkelen voor wat deze ingreep doet met het project en andere projecten in de omgeving.

Tenslotte: we’ll be back!

De Brede Bouwcoalitie zal initiatieven die de woningmarkt vlottrekken blijven initiëren, volgen, bespreken en bijstellen. Om de slagkracht te vergroten en om ook zelf wat te doen aan het voornemen tot ontschotting, zal de Brede Bouwcoalitie worden samengevoegd met de Regionale Versnellingstafel Woningbouw. Els Birkenhäger (tot voor kort directeur-bestuurder bij Sité Woondiensten) zal optreden als voorzitter van dit samengebrachte gezelschap. Wat deze nieuwe constellatie aan moois en goeds voor de Overijsselse woningmarkt zal opleveren, zullen we ongetwijfeld gaan zien in toekomstige bijeenkomsten.