IkWillem| Een blik in de ziel van de Overijsselse woningzoekende

IkWillem| Een blik in de ziel van de Overijsselse woningzoekende

IkWillem| Een blik in de ziel van de Overijsselse woningzoekende

IkWillem

Kopers hebben een stem, huurders hebben een stem, bouwers hebben een stem. Maar hoe zit dat met woningzoekenden? Over hun wensen, motieven en afwegingen is vaak maar weinig bekend. Terwijl dat voor het vlottrekken van de woningmarkt juist heel belangrijk is. Het concept IkWillem, een van de zes experimenten van de Overijsselse aanpak, wil hier verandering in brengen.

Door: Michiel G.J. Smit

De juiste woning voor de juiste persoon. In een perfect werkende markt, waar vraag en aanbod min of meer in balans zijn en soepel reageren op verandering, zou het toewerken naar dit ideaal vanzelf gaan. Maar markten werken vaak niet perfect en de woningmarkt al helemaal niet. Het gevolg: een groot aanbodtekort, uit de bocht vliegende prijzen en het ontbreken van marktorde zodra je iets met een dak en vier muren aanbiedt, staan de klanten in de rij. En ze zijn ook nog eens heel tevreden als ze een woning hebben kunnen bemachtigen.

Haves en havenots

Vanuit aanbieders van woningen zou je kunnen denken: prima zo, ik doe gewoon mijn werk en weet zeker dat er genoeg tevreden afnemers zijn. Maar voor Jaap Huibers, directeur-bestuurder bij woningcorporatie Rentree in Deventer, voelt dat niet goed. ‘We krijgen steeds meer een tweedeling in de maatschappij tussen haves en havenots, niet in de laatste plaats op de woningmarkt. Als sociale huisvester ben je er juist ook voor de havenots. Maar je moet wat extra’s doen om te weten te komen hoe je deze groep het beste kan helpen.

Ook Kim van Rie is niet geneigd tot achteroverleunen in een typische aanbiedersmarkt. Zij is verkoopadviseur bij Woonfabriek Zwolle, een samenwerkingsverband van drie makelaarskantoren. ‘We zijn met IkWillem gericht op het voortraject, als een nieuwbouwproject nog kan worden aangepast op de wensen en voorkeuren van potentiële afnemers. Die fase is niet interessant voor het sluiten van transacties. Dat gebeurt doorgaans pas als er daadwerkelijk gebouwd wordt – zien bouwen doet kopen. Maar we vinden dit belangrijk omdat we echt willen weten, ja willen uitpluizen, hoe de woningzoekende in elkaar zit, tot op poppetjesniveau zeg maar. Dat leidt er uiteindelijk toe dat we ons werk beter kunnen doen.’

Uitgebalanceerd beeld

De informatie over woningzoekenden die vanuit de analyse IkWillem naar boven komt, heeft intrinsieke waarde, maar zorgt er ook voor dat het geheel aan ‘geluiden’ rond nieuwbouwprojecten een meer uitgebalanceerd beeld van de werkelijkheid geeft. Kim: ‘Veel nieuwbouwprojecten leveren een stroom aan bezwaren op van zittende bewoners in de buurt, niet zelden uitmondend in procedures die jaren vertraging op kunnen leveren. Als je op hetzelfde moment zorgt voor geluiden van woningzoekenden, kunnen betrokkenen ook die kant van de zaak zien. En daardoor misschien gaan denken: nu ik zie wat een persoonlijk drama uitstel van het bouwproject betekent, zal ik me wat constructiever opstellen met mijn bezwaren.’

Het concept dat het experiment heeft opgeleverd, waarvan de basis werd ontwikkeld door bureau De Gouden Ananas, is meer dan alleen een panel, benadrukt Jaap. ‘Ik zie het meer als een community. We willen niet alleen zelf informatie van de deelnemende woningzoekenden krijgen, we willen ook dat ze met elkaar in gesprek gaan en inzichten delen, elkaar verder helpen.’ Waar kan je zoal aan denken? Jaap geeft een voorbeeld. ‘Gezien de huidige schaarste aan huurwoningen willen we versneld verkennen of het delen van woningen door meerdere hoofdhuurders kansrijk is. We hebben geprobeerd geïnteresseerden te verzamelen via een oproep in onze nieuwsbrief. Nauwelijks reacties. We deden dezelfde oproep via een pop-up op Woonkeus Stedendriehoek, een regionaal portaal voor mensen die een huurwoning zoeken, en moesten de actie al na drie uur stopzetten vanwege de overweldigende belangstelling. Wat ik hier uit opmaak: het juiste kanaal is van groot belang als je dit soort geluiden wilt oppikken. Met IkWillem hebben we woningzoekenden helder in beeld én kun je er ook dieper induiken: in welke gevallen zou je wel of niet een woning willen delen?’

Casus Meeuwenlaan, Zwolle

Naar goed Overijssels gebruik is het concept inmiddels uitgetest in de praktijk. Kim: ‘We hebben een gebiedsontwikkeling aan de Meeuwenlaan in Zwolle kunnen vinden die perfect geschikt was om onderzoek te doen. Het is vrij overzichtelijk, bevat zowel huur- als koopwoningen die in verschillende fasen van ontwikkeling zijn. Daardoor konden we in een relatief kort tijdbestek van een half jaar veel zaken tegelijk uitzoeken en presenteren. Met als concreet tussenresultaat een toolkit ontwikkeld waar partijen mee aan de slag kunnen.’

Tenslotte: zwaan-kleef-aan

De uitkomsten leveren veel informatie van woningzoekenden op die Rentree en Woonfabriek Zwolle in staat stelt om hun werk nog beter te doen. Toch hoedt Jaap zich om nu al van een succes te spreken. ‘We hebben laten zien wat je met dit concept boven tafel kan krijgen. Het gaat er nu om dat niet alleen wij maar veel meer partijen het grote nut hiervan gaan inzien. Eerst gaan we nu kijken of we de samenwerkende partijen in de regio Zwolle (Concilium) en het Deventer Platform Wonen kunnen aanhaken.’ Kim besluit: ‘We hebben nog veel uit te zoeken over de werking van het concept in de praktijk. Bijvoorbeeld of woningzoekenden wel warmlopen voor een project dat pas jaren later wordt opgeleverd en hoe je daarop inspeelt. We zijn blij dat de provincie ons steunt om dit soort zaken uit te zoeken en de woningmarkt weer iets beter te laten functioneren.’